Vakantie 2017 | Dag 12: Auschwitz en Joodse wijk.

Zaterdag 22 juli 2017.
Vanochtend zijn we vroeg vertrokken naar Auschwitz, wat op ongeveer een uur rijden vanaf Krakau ligt. De ochtend hebben we doorgebracht in Auschwitz I. Als je hier in het hoogseizoen voor 9 uur ’s ochtends of na 16 uur ’s middags naar binnen gaat, hoef je niet met een gids. Alles is trouwens gratis, je kunt wel wat boeken en dergelijke kopen en een gift achterlaten, maar er hoeft niets. Let ook op dat je je tas moet afgeven voordat je naar binnen mag in Auschwitz I, denk eraan om een flesje water mee te nemen naar binnen.
We hebben veel verschillende landenexposities gezien en algemene exposities over de Tweede Wereldoorlog en Auschwitz. Het was enorm indrukwekkend. Er waren ontelbaar veel schoenen, brillen en gebruiksvoorwerpen en ontelbare rijen met portretten en namen. Iedereen die tot 1943 binnenkwam in Auschwitz werd gefotografeerd voordat zij de dood vonden. Al deze portretten hangen in enorm lange gangen in verschillende expositieruimtes. Het is onvoorstelbaar en heel bizar om hier te zijn.

Wat heel veel indruk maakte is de originele gaskamer die je nog kunt bezoeken hier. De angst en kilte voel je direct als je binnen stapt en het trekt door je hele lijf. Ik wilde eigenlijk alleen maar naar buiten, wat een onvoorstelbaar nare plek. Alle verhalen, foto’s en voorwerpen maken een onuitwisbare indruk en je beseft ineens véél meer wat voor gruwelijks hier allemaal is gebeurt. Het is bijna niet voor te stellen, ook niet als je Auschwitz bezoekt.

In de middag zijn we in Auschwitz-Birkenau (ook wel Auschwitz II genoemd) geweest, een paar kilometer verderop. Dit is ongelooflijk uitgestrekt, onvoorstelbaar groot. Er zijn veel ruïnes te vinden en je ziet rijen en rijen schoorstenen, zo ver je kunt kijken. Iedere schoorsteen behoorde toe aan een andere barak, waarvan er een aantal zijn nagebouwd zodat je kunt zien hoe het eruit zag. De enorme uitgestrektheid en leegte van dit terrein maakte heel veel indruk. Er zijn foto’s te zien, verhalen te lezen en je kunt er eindeloos rondwandelen omdat er geen einde lijkt te komen aan deze ellendige plek.

Halverwege de middag zijn we weer naar Krakau vertrokken. Auschwitz trekt als het ware in je lijf en op een gegeven moment ben je helemaal ‘vol’ en wil je er alleen nog maar weg, zo’n naargeestige plaats is het. Ook nog zo lang nadat de oorlog heeft plaatsgevonden. Het is een onvergetelijke ervaring, ik krijg gelijk weer een heel naar gevoel van binnen dat ik slecht kan omschrijven, als ik de foto’s zie en erover schrijf.
In Krakau hebben we de Joodse wijk bezocht en een deel van het oude getto (niet in de Joodse wijk, maar aan de overkant van de rivier) met een monument en een deel van de gettomuur. We hebben ook twee kerken bekeken. Op het plein hebben we opnieuw heerlijk gegeten en na het eten was er de eerste demonstratie tegen de nieuwe wetten in Polen (die uiteindelijk niet zijn ingevoerd trouwens). De sfeer was echter goed, dus dat was fijn.

Het was heel warm vandaag. Het was een mooie, maar ook heel bizarre en indrukwekkende dag. Vooral het terug zijn in Krakau en de vrolijke sfeer en gezelligheid die daar zijn is heel gek als je eerst op zo’n nare plek bent geweest. We hebben in Auschwitz drie (Nederlandse) boeken gekocht als aandenken.

Zodra je Auschwitz I binnenstapt, zie je het bord met Arbeid Macht Frei waar je onderdoor loopt. Overal is alles afgezet met prikkeldraad en stroomdraden.

Deze foto’s drukken goed uit hoe ik me voelde op deze plek. Ook al kun je er weer naar buiten lopen nu, toch voel je je opgesloten. We hebben in de expositieruimtes nauwelijks foto’s gemaakt, dat voelde niet respectvol. Er is verder niet alleen nog een originele gaskamer (waar je uiteraard ook niet mag fotograferen), maar ook ruimtes waar gevangenen weinig licht en lucht kregen, de hongerdood moesten sterven, of alleen in konden staan. Hier mag je ook niet fotograferen. Op veel andere plaatsen waar het wel mag, voelde het toch gek en respectloos om de camera te pakken.

Links zie je een deel van de Nederlandse expositie in Auschwitz I. Hier is één wand met alle namen erop van alle Nederlanders die in Auschwitz alleen al om het leven zijn gekomen. Rijen en rijen met namen, er lijkt geen einde aan te komen. Rechts zie je het poortgebouw waar de treinen aankwamen in Auschwitz II.

Twee van de barakken waar je binnen kunt kijken. Hier sliepen en ‘leefden’ ongeveer 400 gevangenen. Het is bijna niet voor te stellen en verschrikkelijk om te beseffen.

De uitgestrektheid en eindeloze paden hebben een onuitwisbare indruk gemaakt.

Op deze stenen staat in vier talen dat hierachter een veld was waar de as van overledenen werd uitgestrooid. Er is ook een vijver waar as in werd gedumpt (een beter woord is er helaas niet voor) en hier staan ook zulke gedenkstenen. Rechts zie je een ruïne van één van de crematoria en gaskamers. De meeste zien er zo uit, omdat de nazi’s aan het einde van de oorlog alles opbliezen om maar zoveel mogelijk sporen uit te wissen.

Waar het spoor ten einde loopt moesten de mensen zich verzamelen en vond van ieder transport ongeveer 85% nog op dezelfde dag de dood. Op deze plaats is nu een internationaal monument waar je in talloze talen bovenstaand plakkaat vindt: ‘Dat deze plaats eeuwig een kreet van wanhoop zijn en een waarschuwing aan de mensheid. Hier hebben de nazi’s omstreeks anderhalf miljoen mannen, vrouwen en kinderen vermoord, voornamelijk Joden uit verschillende Europese landen. Auschwitz-Birkenau, 1940-1945.’

Heel in de verte zie je het poortgebouw waar de treinen binnenkwamen. Je kunt je nu misschien wat beter voorstellen hoe enorm groot het terrein is. Naar links en naar rechts is het nog een keer zo uitgestrekt. Er staat ook een replica van een veewagon waarin de mensen werden vervoerd naar het kamp.

Eenmaal terug in Krakau hebben we de Joodse wijk bezocht. Onderweg hiernaartoe kwamen we nog langs een aantal mooie kerken, waaronder deze.

 

Mooie gebouwen onderweg // Eén van de synagoges van Krakau.

Nog een mooie kerk.

 

Uitzicht over de rivier. Aan de overkant was het Joodse getto, waar nog een stuk muur overeind staat ter nagedachtenis (foto rechtsboven) en er is een plein met heel veel lege stoelen, ter nagedachtenis aan de mensen die vanuit hier zijn weggevoerd naar concentratie- en vernietigingskampen.

We hebben opnieuw op het oude plein van Krakau gegeten en het was opnieuw heel erg lekker. Na het eten hebben we dus nog even bij de demonstratie op het plein gekeken. De dag hierna was het nog véél drukker en stond het plein veel voller.

~~~

Dit was onze tweede dag in Krakau. Het blijft lastig om de sfeer en indrukken die we hebben opgedaan en wat we hebben gevoeld in Auschwitz duidelijk over te brengen. Dit is iets wat je eigenlijk zelf gezien moet hebben. Het heeft in ieder geval een onvergetelijke indruk gemaakt en ‘Nooit meer oorlog’ gaat hier nog veel meer spreken. 

 

Advertenties

Vakantie 2017 | Dag 8: Warschau.

Dinsdag 18 juli 2017.
Onze tweede volle dag in Warschau. Rond 9 uur zijn we weggegaan uit het hotel. Het was gelijk erg mooi weer, het bleef de hele dag warm en zonnig. Eerst zijn we naar de Umschlagplatz geweest. In 1943 zijn hier vandaan, na de sluiting en het platbranden van het getto, meer dan 300.000 Joden weggevoerd naar concentratie- en vernietigingskampen. Hierna hebben we het monument voor de helden van het getto bezocht, waarmee de mensen herdacht worden die in opstand kwamen in het getto, om te voorkomen dat mensen naar de kampen weggevoerd zouden worden. Beide monumenten zijn erg indrukwekkend en maken je stil. De Tweede Wereldoorlog is nog overal aanwezig in Warschau en ook in de andere steden die wij hebben bezocht hebben we dit ervaren. We hebben ook de laatste straat van het getto gezien. Deze straat wordt momenteel opgeknapt. Er is ook nog één synagoge, van de ruim 400 (!) die Warschau voor de oorlog telde. Na een koffie bij de eerste Starbucks die we tegenkwamen, hebben we een stuk muur van het getto gezien, dat nu verstopt ligt tussen flats. Als je niet weet dat dit bij het getto hoorde, dan zul je dat niet zien.

Het monument voor de Umschlagplatz is nu een grote betonnen muur met een opening, waar je naar binnen kan. Aan de binnenkant staat in meerdere talen het opschrift dat je links kunt lezen. Het is een sober monument en dat doet heel goed eer aan waar het voor staat. Ik werd er stil van.

Het monument voor de helden van het getto. Links de ene kant, rechts de andere kant. Aan de linkerkant van het monument stonden ook rijen met grote posters met verhalen van Poolse overlevenden van kampen. Dit was erg indrukwekkend. Het gebouw achter het monument is een museum dat gaat over de Joodse geschiedenis.

Een kerk die we onderweg tegenkwamen (links) en de laatst overgebleven vooroorlogse synagoge van Warschau.

De laatste overgebleven straat van het getto (links) en een laatste muur die het getto omheinde.

~~~

Na deze stop zijn we verder gelopen, nu door een wat moderner gedeelte van Warschau. We zijn via een Flying Tiger (waar ik onder andere sokken kocht, die ik je ga laten zien in mijn artikel met souvenirs) naar het paleis voor cultuur en wetenschap, met zijn 231 meter het op twee na hoogste gebouw van Polen, gelopen. Voor ongeveer 5 euro per persoon kun je van het uitzicht op de 30e etage genieten. Dit was erg mooi, maar uiteraard vond ik het ook wel weer spannend door mijn hoogtevrees. Beneden hebben we geluncht bij een kraampje dat op het plein bij het paleis stond. Hier verkochten ze gigantische cheeseburgers en die waren erg lekker.

Het paleis van cultuur en wetenschap. Het is geopend in 1955.

Er was veel ruimte om lekker weg te blijven van de open stukken waar je naar beneden kon kijken. Dus daar vandaan heb ik deze foto’s gemaakt, haha.

Johan maakte (onder andere) deze twee foto’s van het uitzicht. Erg mooi! Rechts zie je een deel van de oude stad, de uitstekende torens zijn één van de kerken en het koninklijk paleis.

Eenmaal weer beneden hebben we nog deze foto’s gemaakt.

~~~

Na de lunch hebben we onze weg vervolgd naar het nationaal museum. We wilden hier sowieso even kijken, maar de vaste tentoonstellingen zijn ook nog eens gratis te bezoeken op dinsdag. Dit is dus een tip voor als je dan in Warschau bent! Er waren twee tijdelijke tentoonstellingen toen wij er waren, maar die vonden we allebei niet erg interessant dus was het niet zo erg dat we die niet konden bezoeken. Helaas was de hal met negentiende-eeuwse kunst gesloten en de hal met oude kunst was nog in aanbouw. De oude Hollandse kunst en de middeleeuwse kunst waren wel tof en de voorwerpen uit de oudheid die er wel waren, waren ook erg mooi om te zien.

De buitenkant van het nationaal museum. // Er was ook moderne kunst, waar ik meestal niet van houd. Maar ik houd wél van verlaten plaatsen, en toen ik dit dus zag moest ik het wel even vastleggen.

Oud servies in een soort picknickmand lijkt het wel. // Op de afdeling met middeleeuwse kunst was ook de kruisgang van Jezus te zien. Een deel van deze beelden zijn voorzien van echt menselijk haar. Best wel creepy.

De galerij met Hollandse meesters vonden wij het mooist. Ik weet niet meer wie deze schilderijen geschilderd hebben, sorry. Vooral het schilderij met de ark van Noach en de dieren vonden we prachtig. Hoe langer je kijkt, hoe meer details je ziet! Wij zijn letterlijk voor het schilderij gaan zitten op een bankje om te kijken.

Nog meer Hollandse meesters. Bij de linkerschilderijen hangt in ieder geval één Rembrandt en één Ferdinand Bol, maar ik weet niet meer welke van wie is, sorry. Rechts zie je typisch Nederlandse schilderijen.

Na het doorkruisen van nog een aantal winkelstraten kwamen we weer in het oude centrum terecht, waar we gegeten hebben. Ik had een salade met onder andere garnalen en Johan had een pasta met zeevruchten. Daarbij hadden we verse smoothies. Alles bij elkaar weer erg lekker! Na ons avondeten hebben we een tijdje op het oude plein mensen gekeken. Toen hebben we ontbijt gekocht en rond 20 uur waren we weer in het hotel.

Avondeten! Smoothies – mijn garnalensalade – Johans zeevruchtenpasta – een straatartieste. Dat is nog wel even een leuk verhaal om te vertellen; schuin tegenover het terras waar wij zaten zat een meisje heel leuk ukelele te spelen. Ik ging na het eten dus even wat geld bij haar brengen. Ze bleek heel goed Engels te spreken (en niet Pools te zijn) dus we hebben even gekletst en toen speelde ze speciaal voor mij nog een liedje. Heel erg leuk! Ik kijk een beetje ongemakkelijk op de foto, maar het was echt heel leuk 🙂

~~~

Dat was dag 8 van onze vakantie! Het volgende verslag gaat over onze laatste volle dag in Warschau!